نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

برنامه یک ایالت آمریکا: تامین کامل انرژی از منابع تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰

 انتظار می‌رود گاز طبیعی در سال‌های آینده همچنان به عنوان سوخت اصلی نیروگاه‌های آمریکا باقی بماند.

یک ایالت آمریکا قصد دارد تا ۱۰ سال دیگر، کل انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کند.

به گزارش عصر ایران به نقل از رویترز، “جینا ریموند” فرماندار (رئیس) ایالت “رود آیلند” آمریکا دستورالعملی را برای تامین انرژی برق از منابع تجدیدپذیر در این ایالت امضا کرد. این دستورالعمل به منظور مقابله با تغییرات آب و هوایی تا سال ۲۰۳۰ تدوین شده است.

براساس این دستورالعمل، همه انرژی مورد نیاز این ایالت تا سال ۲۰۳۰ باید از منابع تجدیدپذیر تامین شود.

منابع انرژی تجدیدپذیر به منابع دوستدار محیط زیست و پاک گفته می شود که پس از مصرف در مدت زمان غیرطولانی دوباره به طبیعت باز می‌گردد.

با امضای این دستورالعمل “رود آیلند” و چند ایالت و شهر دیگر مانند “هاوایی”، کالیفرنیا، نیومکزیکو، نیویورک، واشنگتن و ویرجینیا تمامی انرژی‌های مصرفی خود را از منابع پاک و تجدیدپذیر به دست می‌آورند. این تصمیم براساس مصوبه محیط زیست آمریکا و حمایت‌های گروه‌های محیط زیستی در این کشور صورت می‌گیرد.

“رود آیلند” قصد دارد با افزودن پروژه‌های انرژی خورشیدی، انرژی بادی، سرمایه‌گذاری در پروژه‌های ذخیره و بهره‌وری انرژی اهداف این برنامه را محقق کند.

از آنجایی که مصرف‌کنندگان در آمریکا خواستار استفاده از انرژی تجدیدپذیر مانند باد، خورشید و “هیدرو پاوور” (نیروی برقی) هستند، مصرف انرژی‌های تجدیدپذیر تا سال ۲۰۲۱ افزایش یافته و با سبقت از زغال سنگ و انرژی هسته‌ای به دومین منبع انرژی مصرفی در آمریکا تبدیل شود.

انتظار می‌رود گاز طبیعی در سال‌های آینده همچنان به عنوان سوخت اصلی نیروگاه‌های آمریکا باقی بماند. گاز طبیعی از سال ۲۰۱۶ در بسیاری از نیروگاه‌های آمریکا جایگزین زغال سنگ  شد.

براساس این برنامه‌ها، در سال ۲۰۲۰ مصرف گاز طبیعی برای تولید برق حدود ۳۸ درصد کاهش یافته و انتظار می‌رود در سال ۲۰۲۱ به دلیل افزایش سهم انرژی‌های تجدید‌پذیر ۳۷ درصد دیگر کاهش یابد.

براساس پیش‌بینی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، استفاده از انرژی های تجدید پذیر در سال ۲۰۲۰ حدود ۱۹ درصد و در سال ۲۰۲۱ نزدیک به ۲۲ درصد افزایش خواهد یافت.

رود آیلند در حال حاضر بیش از هر ایالت دیگری برق مصرفی خود را از گاز طبیعی تولید می‌کند. این منطقه کوچکترین ایالت آمریکاست و  حدود ۲۰۰۰ مگاوات از ظرفیت برق تولیدی  آن با گاز طبیعی تولید می‌شود. این میزان برای مصرف ۲ میلیون خانه کفایت می‌کند.

براساس گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا در سال ۲۰۱۸، این ایالت ۹۳ درصد انرژی الکتریکی خود را از منابع گاز طبیعی، ۳ درصد آن را از توده‌های زیست- محیطی، ۲ درصد را از باد و ۱ درصد را از  نفت و خورشید به دست آورده است.

براساس اسناد چشم‌انداز رودآیلند، قرار است انتشار گازهای گلخانه‌ای این ایالت آمریکا در سال ۲۰۲۰، حدود ۱۰ درصد کمتر از دهه ۱۹۹۰ باشد. این میزان در سال‌های ۲۰۳۵ و ۲۰۵۰ به ترتیب حدود ۳۵ و ۸۰ درصد کمتر از سال ۱۹۹۰ خواهد بود.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

اطلاعیه شرکت گاز در خصوص چگونگی مصرف بهینه گاز

شرکت گاز استان طی اطلاعیه‌ای از شهروندان درخواست کرد تا با رعایت نکات ایمنی و مصرف درست گاز طبیعی سهم ویژه‌ای در مدیریت مصرف صحیح و ایمن گاز داشته باشند.
به گزارش شهرآرا نیوز در این اطلاعیه آمده است؛ قدم اول در مصرف صحیح گاز طبیعی، جلوگیری از هدر رفت انرژی است. بخاری اتاق‌های خالی را خاموش کنید و درب این اتاق‌ها را ببندید.
به جای استفاده از لباس‌های تابستانی در منزل و بالا نگه داشتن دمای محیط، از لباس‌های گرمتر استفاده کنید و دما را بین ۱۸ تا ۲۲ درجه‌ی سانتی گراد ثابت نگه دارید.
فضای اتاق نباید به گونه‌ای درز بندی شود که از ورود هوای تازه مورد نیاز تجهیزات گازسوز جلوگیری کند.
برای اتصال وسایل گاز سوز به سیستم لوله کشی از شیلنگ‌های لاستیکی استفاده نکنید. برای این منظور باید از شیلنگ‌های مخصوص گاز به همراه بست مناسب و یا لوله‌ی مسی استفاده کرد.
طول شیلنگ‌های گاز برای گاز شهری حداکثر یک متر و بیست سانتی متر می‌باشد.
خروجی دودکش نباید در کنار کولر و یا زیر پنجره باشد، چرا که گاز‌های سمی وارد خانه می‌شوند.
از گازسوز کردن وسایلی همانند بخاری که با سوخت‌های دیگر کار می‌کنند جداً خودداری کنید.
اندازه بخاری باید متناسب با فضای اتاق باشد. برای فضا‌های بزرگ از بخاری کوچک استفاده نکنید که مجبور شوید شعله‌ بخاری را بیش از اندازه زیاد کنید و همواره توجه داشته باشید که شعله‌ی بخاری باید آبی باشد.
اطمینان از سلامت کارکرد و استاندارد بودن دودکش و دقت در نصب اتصالات لوازم گازسوز از راه‌های پیش گیری از خطر انتشار گاز‌های سمی است.
برای محکم کردن شیلنگ گاز از یک طرف به وسیله‌ی گازسوز و از یک طرف به لوله کشی گاز، حتما باید از بست‌های فلزی استفاده کنید.
از پیچیدن سیم و یا هر چیز دیگر به جای بست خودداری کنید؛ زیرا باعث بریده شدن شیلنگ می‌شود و یا به خوبی محکم نمی‌شود؛ که در هر دو صورت نشت گاز را در پی دارد.
بهترین و کارآمدترین دودکش، دودکشی است که از داخل دیوار عبور داده شده و از سطح پشت بام تا ۱۰۰ سانتیمتر بالاتر از پشت بام و یا جان پناه ادامه داشته باشد و از کلاهک H شکل در خروجی آن استفاده شود.
در صورت مشاهده نشانه‌های اولیه گاز گرفتگی، فرد مسموم را از محیط آلوده خارج و در جریان هوای آزاد قرار دهید، وسایل گاز سوز را خاموش نموده و به اورژانس فوریت‌های پزشکی و سازمان آتش نشانی اطلاع دهید.
نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

کدام کشور بیش‌ترین تلفات برق را دارد؟

بر اساس آمار، میانگین جهان در میزان تلفات شبکه انتقال توزیع و فوق‌ توزیع برق، ۸.۳ درصد شناخته شده و ایتالیا کم‌ترین میزان تلفات با عدد ۷.۰ درصد و عراق با عدد ۵۰.۶ درصد، بیش‌ترین میزان تلفات برق را دارند

به‌گزارش اقتصادآنلاین به نقل از ایسنا، میزان تلفات برق ایران طی سال‌های ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۷ از ۱۵.۲ درصد به ۱۱.۱ درصد کاهش یافت که بیانگر کاهشی ۴.۱ درصدی است. این میزان کاهش به‌معنای صرفه‌جویی در احداث ۲۵۰۰ مگاوات نیروگاه جدید با سرمایه‌گذاری حدود ۱.۵ میلیارد یورو و کاهش ۸ میلیارد مترمکعب مصرف گاز طبیعی در نیروگاه‌ها در این بازه زمانی است.

تلفات شبکه برق ایران در سال ۱۳۹۷ از تلفات شبکه برق مکزیک، ترکیه و برزیل کمتر بوده است؛ این تلفات ناشی از مقاومت ذاتی سیم‌ها و تجهیزات شبکه در مقابل عبور جریان الکتریکی بوده و میزان آن تابعی از وسعت شبکه، فاصله مراکز مصرف برق از نیروگاه‌ها و نوع و میزان برق مصرفی مشترکان است؛ بنابراین رقم تلفات در کشورهای مختلف ناشی از موارد پیش گفته متفاوت است.

کاهش تلفات به زیر۱۰ درصد که ایران را در کنار کشورهایی مانند اسپانیا قرار می دهد، ممکن است اما به حدود ۵۰۰۰ میلیارد تومان سرمایه گذاری برای اصلاح، بازسازی و توسعه خطوط و پست های برق نیاز دارد که این میزان سرمایه گذاری با توجه به کاهش هزینه های سرمایه گذاری در احداث نیروگاه ها و کاهش مصرف سوخت نیروگاه ها اقتصادی و توجیه پذیر است.

اما یکی از عوامل موثر بر افزایش میزان تلفات، استفاده غیرمجاز از برق است که مقابله با این عامل نیازمند عزم همه سیاست‌گذاران و نیز مقام‌های محلی و گروه‌های اجتماعی موثر است. در این بین، شبکه برق اسپانیا از نظر وسعت، پراکندگی و نوع بار به شبکه برق ایران نزدیک‌تر و قابل مقایسه‌تر است و طبق آمار میزان تلفات برق در ایران ۱۱.۱ درصد و در اسپانیا ۹.۶ درصد تعیین شده است.

بنا بر اعلام توانیر، کمترین تلفات برق مربوط به چین با عدد ۵.۵ درصد و بیش‌ترین تلفات شبکه انتقال توزیع و فوق توزیع مربوط به عراق با عدد ۵۰.۶ درصد است. بعد از عراق، هند با عدد ۱۹.۴ درصد، پاکستان ۱۷.۴ درصد، برزیل ۱۵.۸ درصد، ترکیه ۱۴.۸ درصد، مکزیک ۱۳.۶ درصد، خاورمیانه و شمال آفریقا ۱۳.۶ درصد، بعد از ایران، بیشترین میزان تلفات برق را دارند و کشورهایی که میزان تلفات آن‌ها کمتر از ایران است، می‌توان به پرتغال با ۱۰.۰ درصد، اسپانیا ۹.۶ درصد، کانادا ۸.۹ درصد،‌ آفریقای جنوبی ۸.۴ درصد، انگلستان ۸.۳ درصد کمترین تلفات برق را دارند.

این در حالی است که میانگین جهان در میزان تلفات شبکه انتقال توزیع و فوق‌ توزیع برق ۸.۳ درصد شناخته شده و کشورهای ایتالیا با ۷.۰ درصد، فرانسه ۶.۴ درصد، آمریکا ۵.۹ درصد و چین ۵.۵ درصد کمترین میزان تلفات را در کل دنیا دارد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

قیمت جهانی گاز کاهش یافت

نگاهی به روند قیمت گاز در بازارهای آمریکا و شرق آسیا نشان می‌دهد بهای گاز در بازارهای اصلی گاز با کاهش همراه بوده و ارزان‌ترین گاز نیز توسط قطر به انگلستان صادر شده است.

به گزارش اقتصادآنلاین به نقل از مهر، یکی از تفاوت‌های قیمت‌گذاری گاز با نفت خام در این است محموله‌های گاز در سه بازار اصلی مورد معامله قرار می‌گیرند که اختلاف قیمت زیادی با یکدیگر دارند. یکی از این بازارها، بازار گاز آمریکا است که به بازار «هنری‌آپ» مشهور است که بر اساس میزان عرضه و تقاضا قیمت‌گذاری می‌شود. قیمت گاز بر اساس واردات گاز و تولید گاز از میادین داخلی آمریکا مشخص می‌شود. در این کشور گاز به صورت آزادانه تجارت می‌شود و مهم‌ترین و مشهورترین نهاد جهت قیمت گذاری گاز طبیعی در ایالات متحده، همین بازار است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد با توجه به وضعیت مطلوب تولید گاز در آمریکا و با توجه به قرار داشتن حجم ذخایر عملیاتی گاز طبیعی در سطح میانگین ۵ سال قبل، قیمت گاز با حالت نوسانی رو به رو بوده است. قیمت گاز در آخرین روز ماه اکتبر (دی ماه سال جاری) معادل ۲.۶۸ دلار در هر میلیون BTU بود به ۲.۸۴ دلار طی هفته‌های گذشته رسید اما در تاریخ ۲۷ نوامبر (۶ آذر ماه) به رقم ۲.۲۳ دلار رسید که به معنای افت ۱۳ درصدی قیمت گاز طی یک ماه است. در بازار شیکاگو نیز چنین روندی حاکم بود و قیمت هر میلیون BTU گاز طی یک ماه از رقم ۲.۵۷ دلار به ۲.۵۲ دلار رسید.

مرتضی بهروزی فر، کارشناس حوزه انرژی یکی از دلایل عمده کاهش قیمت گاز در آمریکا را کاهش تولید گاز دانست و گفت: بر اساس آماری که اداره اطلاعات انرژی آمریکا منتشر کرده است تولید گاز این کشور در ماه سپتامبر (مهر – آبان سال جاری) به رقم ۸۶ میلیارد متر مکعب کاهش یافته که نشان از نزول کاهش ۲.۴ درصدی نسبت به گذشته است.

وی افزود: میزان واردات خالص گاز این کشور هم با افزایش ۱۳ درصدی به ۵.۳ میلیارد مترمکعب رسیده است. با توجه به سطح مصرف ۶۲.۷ میلیارد مترمکعبی گاز در آمریکا، حدود ۱۲ میلیارد مترمکعب گاز طبیعی به مخازن ذخیره‌سازی تزریق شده است.

به گفته این کارشناس انرژی بیشترین حجم مصرف گاز در آمریکا متعلق به بخش نیروگاه‌هاست به طوری که آمریکا برای تأمین برق خود حدود ۵۰ درصد گاز مصرفی‌اش را راهی نیروگاه‌ها می‌کند. همچنین ۲۸.۴ درصد گازی که در آمریکا مصرف می‌شود مربوط به بخش صنعت است که نشان دهنده اهمیت گاز در امنیت ملی این کشور است.

اختلاف قیمت در شرق آسیا

اما دربازار شمال شرق آسیا ، قیمت محموله‌های گاز طبیعی مایع – LNG – روند نزولی را تجربه کرد. قیمت گاز در این بازار در تاریخ ۲۸ اکتبر (آذر- دی ماه سال جاری) معادل ۶.۲۵ دلار بود که با کاهش ۱۲.۸ درصدی قیمت به ۵.۴۵ دلار در تاریخ ۲۵ نوامبر رسید. میانگین قیمت هر میلیون BTU در بازار شمال شرق آسیا در ماه نوامبر معادل ۵.۶۳ دلار بود که نسبت به میانگین قیمت در ماه اکتبر با کاهش ۹.۹ درصدی مواجه شده است.

به گفته کارشناسان در بازار جنوب شرقی آسیا ولی شرایط متفاوت بود به نحوی که میانگین قیمت واردات LNG با ۶.۵ درصد افزایش به رقم ۹.۸ دلار رسید. چینی‌ها نیز با افزایش قیمت مواجه بودند و محموله‌های گاز را به ازای هر میلیون BTU به قیمت ۸.۸۱ دلار خریدند که نشاندهنده افزایش ۴.۳ درصدی قیمت گاز نسبت به ماه گذشته‌اش است. ژاپن اما با کاهش قیمت مواجه شد و هر میلیون BTU گاز را به بهای ۹.۴۷ دلار خرید که این رقم نسبت به ماه گذشته کاهش ۶.۲ درصدی میانگین قیمت را نشان می‌دهد.

گران‌ترین گاز اروپا

در بازار اروپای جنوب غربی که یکی دیگر از بازارهای اصلی گازی است، قیمت هر میلیون BTU در ماه نوامبر به ۴.۹ دلار رسید که بیانگر کاهش ۴.۳ درصدی نسبت به ماه گذشته‌اش بود. از سویی دیگر در بازار انگلیس افزایش قیمت گاز حاکم بود؛ قیمت گاز طبیعی حمل شده توسط خط لوله از ۳.۳۹ دلار در ماه اکتبر به رقم ۵.۴۳ دلار در ماه نوامبر افزایش یافت؛ یعنی افزایش ۶۰ درصدی قیمت را تجربه کرده است. در ماه نوامبر اما میانگین قیمت واردات گاز طبیعی کشورهای اروپایی معادل ۴.۰۶ دلار در هر میلیون BTU بود که تغییر خاصی نسبت به ماه گذشته‌اش نداشت.

ارزان‌ترین گازی که در معادلات نوامبر به ثبت رسیده، مربوط به صادرات گاز قطر به انگلستان با میانگین ۲.۶۴ دلار و گران‌ترین آن مربوط به گازی است که توسط الجزایر از طریق خط لوله به اسپانیا می‌رود با قیمتی معادل ۶.۵۳ دلار در هر میلیون BTU.

هر میلیون BTU گاز طبیعی معادل ۲۸.۳ متر مکعب گاز است.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

قیمت هر بشکه نفت برنت امروز با ۸۲ سنت کاهش به ۶۸ دلار و ۹ سنت رسید.

قیمت هر بشکه نفت برنت امروز با ۸۲ سنت کاهش به ۶۸ دلار و ۹ سنت رسید.

قیمت جهانی نفت امروز ۹۸/۱۰/۱۷ | برنت ۶۸ دلار و ۹ سنت شد

به گزارش پایگاه خبری صبح اقتصاد،به نقل از رویترز، در حالی که بازارها به تدریج در حال خروج از شوک ناشی از ترور سردار سلیمانی و احتمال بروز اختلال در عرضه نفت خاورمیانه پس از این اتفاق مهم هستند، قیمت نفت روز سه شنبه بیش از یک درصد کاهش داشت.

بر اساس این گزارش، قیمت هر بشکه نفت برنت امروز با ۸۲ سنت کاهش به ۶۸ دلار و ۹ سنت رسید. قیمت نفت وست تگزاس اینترمدییت امریکا هم امروز با ۷۴ سنت کاهش به ۶۲ دلار و ۵۳ سنت رسید.

در طی ۲ جلسه گذشته و پس از انتشار خبر شهادت سردار سلیمانی در عراق، قیمت نفت برنت به بالاترین رقم از ماه سپتامبر و نفت خام آمریکا به بالاترین رقم از ماه آوریل رسیده بود. بازارها نگران بالا گرفتن تنش ها در خاورمیانه و اختلال احتمالی در عرضه نفت هستند. اما برخی از تحلیلگران احتمال رویارویی نظامی گسترده را کم ارزیابی کرده اند.

لاچلان شاو، تحلیلگر بانک ملی استرالیا در این باره گفت: «بازار به وضوح نگرانی احتمال اختلال در عرضه نفت است اما فعلا مسیر پیش رو چندان مشخص نیست… همه چیز بستگی به سناریوهایی دارد که ممکن است بر تولید نفت تاثیر بگذارد یا نگذارد. بنابراین ظاهرا بازار در طی ۲۴ تا ۳۶ ساعت گذشته در مورد برخی از این احتمالات تجدیدنظر کرده است.»

وی افزود، ایران به درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت خود نیاز دارد. تقریبا ۲۰ درصد نفت جهان از طریق تنگه هرمز به بازارهای جهانی صادر می شود.

موسسه مشورتی اوراسیا اعلام کرد، ایران احتمالا بیش از اهداف نفتی بیشتر روی اهداف نظامی آمریکا تمرکز خواهد کرد. این موسسه اینطور گمانه زنی کرده که «احتمالا ایران مشکل جدی ای برای کشتیرانی تجاری یا زیرساخت های انرژی منطقه ایجاد نخواهد کرد.»

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

بحران انرژی آمریکا: خاموشی‌های بی‌سابقه و بنزین ۵ دلاری در کالیفرنیا

به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از اویل پرایس، میلیونها کالیفرنیایی از خاموشی‌های بی‌سابقه رنج می‌برند که  مقصر آن بزرگترین اداره برق ورشکسته این ایالت PG&E است، قیمت بنزین هم افزایش یافته است.

 میانگین قیمت یک گالن بنزین معمولی در بخش لس‌آنجلس در روز چهارشنبه ۴.۲۵ دلار بود یعنی ۴.۵ سنت بالاتر از هفته گذشته، ۵۷.۶ سنت بیشتر از ماه گذشته و ۳۷.۱ سنت بالاتر از سال گذشته. قیمت بنزین از آغاز سال جاری میلادی هم ۸۶.۴ سنت افزایش یافته است. آنچه بیشتر از همه دردسرساز است این است که قیمت بنزین در کالیفرنیا به بالاترین حد در این ایالت از ۲۰۱۵ رسیده است. برخی پمپ بنزین‌های منطقه لس‌آنجلس برای هر گالن بنزین ۵ دلار می‌گیرند.

 افزایش قیمت بنزین ماه گذشته پس از حمله به تأسیسات نفتی عربستان آغاز شد و پس از متوقف شدن تولید در پالایشگاه های منطقه لس‌آنجلس به‌خاطر تعمیر و نگهداری و عدم وجود واردات برای جبران این کاهش، ادامه یافت.

 پس از اینکه پالایشگاههای محلی تولید ترکیب بنزین تابستانه را پیش از تبدیل آن به بنزین زمستانه در اول نوامبر کاهش دادند، کمبود بنزین شدیدتر شد.

همچنین، پس از این که ده‌ها هزار نفر از مردم این منطقه در این هفته با خاموشی مواجه شدند، دریافتند که تأسیسات خورشیدی نمی‌توانند برق مورد نیاز را هنگام قطعی برق تأمین کنند چون بیشتر پنل‌های خورشیدی طراحی شده‌اند تا برق را به شبکه برسانند نه مستقیماً به خانه‌ها. طی گرمای روز سیستم های خورشیدی بیش از حد تحمل خانه‌ها برق تولید می‌کنند و در شب هیچ تولیدی ندارند، بنابراین این سیستم‌ها را به شبکه متصل می‌کنند. این سیستم‌ها در این هفته کار نمی‌کردند چون برق اکثر نقاط کالیفرنیای شمالی برای جلوگیری از آتش‌سوزی قطع شده بود.

 البته تنها راه برای به کار انداختن پنل‌های خورشیدی در خاموشی‌ها، جفت کردن آنها با باتری است. سانران، بزرگترین شرکت پنل‌های خورشیدی سقفی آمریکا اعلام کرد: صدها تن از مشتریانش در طول خاموشی از باتری استفاده می‌کنند؛ البته تعداد کل افرادی که در معرض خاموشی قرار دارند صدها هزار نفر است. انتظار می‌رود فروش باطری در بحبوحه این خاموشی‌ها افزایش یابد.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

برنامه دولت برای گران کردن بنزین

به گزارش جهان نیوز، روزنامه رسمی دولت نوشته است:‌ حامل‌های انرژی در چند قدمی اصلاح قیمت قرار دارند و از نظر اهمیت بنزین در نوک هرم و کالایی استراتژیک است. به نظر می‌رسد با اتمام فرآیند الزام استفاده از کارت سوخت شخصی، تکلیف بنزین مشخص شود. اما این اتفاق که احتمالاً با سهمیه‌بندی همراه خواهد بود، چه تأثیراتی خواهد داشت؟

اکنون این موضوع در دستور کار قرار گرفته و مسئولان کشور در حال بررسی سناریوهای مختلف بر مبنای «کمترین فشار ناشی از تغییر قیمت بویژه به دهک‌های میانی و پایین جامعه» هستند. هنوز مشخص نیست که کدام سناریو نهایی و ابلاغ شود و به همین خاطر از بررسی سناریوها در این گزارش خودداری شد. اما همان‌طور که وزیر نفت می‌گوید هر تغییری غیرممکن نیست.

سهمیه‌بندی یا افزایش تک نرخی؟

بنزین سال‌هاست که با وجود تغییر در نرخ‌های جهانی و همینطور رشد شاخص تورم، همچنان در پله هزار تومان برای هر لیتر ایستاده است. سال ۱۳۹۴ هدف دولت از یکسان‌سازی نرخ هزارتومان برای هر لیتر، حذف رانت ناشی از سیستم دونرخی یا چندنرخی بود.

برنامه این بود که هر سال با شیب ملایم، قیمت‌ها اصلاح شود تا به قیمت فوب خلیج فارس برسد. اما به هر دلیلی این تصمیم مخالفانی داشت و اجرایی نشد. سال گذشته که شاهد تغییر در نرخ ارز و نرخ تورم بودیم، مخالفت‌ها بیشتر شد و در نهایت مسئولان سه قوه ترجیح دادند که این تغییرات از طریق سهمیه‌بندی ایجاد شود، چراکه در این حالت اگر مصرف کننده صرفه‌جویی کند تغییری در هزینه‌هایش رخ نخواهد داد، اما دستاوردهایی نیز برای کشور به دنبال دارد.

پیام آخرین تجربه

قیمت بنزین از سال ۵۷ تاکنون ۱۵ مرتبه تغییر کرده است. اما به نزدیک‌ترین تجربه تغییر قیمت یعنی در سال ۱۳۸۶ که همراه با سهمیه‌بندی بود، بازمی گردیم. آن سال دولت سهمیه بندی با کارت سوخت را آغاز کرد. آمارها نشان می‌دهد بعد از این اتفاق که هر لیتر بنزین ۱۰۰ تومان بود، میزان مصرف کم شد که بخش عظیمی از آن مصرف داخلی نبود و قاچاق می‌شد.

به‌طوری که سال ۱۳۸۵ میانگین مصرف ۷۳.۶ میلیون لیتر در روز بود اما در سال ۱۳۸۶ این رقم به ۶۴.۵ میلیون لیتر در روز کاهش یافت. بیش از ۹ میلیون لیتر کاهش در مصرف داخلی و عرضه خارج از شبکه بنزین نتیجه این تغییر قیمت سوخت و سهمیه بندی بود. این موضوع میزان واردات بنزین را نیز به همین نسبت کاهش داد.

اکنون بنزین وارد نمی‌شود، اما اگر قرار است که صادرکننده پایدار و قابل اطمینانی در بازار جهانی باشیم، باید مصرف داخلی را مدیریت کنیم و اجازه ندهیم که قاچاق سرمایه ملی که از حق تمام مردم کشور انجام می‌شود، ادامه داشته باشد.

بر اساس گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس، سهمیه بندی بنزین بر بستر کارت سوخت در طول ۸ سال اجرا شدن آن، حدود ۱۰۰ میلیارد دلار صرفه‌جویی برای کشور به همراه داشته که ۷۵ میلیارد دلار آن ناشی از کاهش کل تقاضای سوخت (بنزین+ گاز طبیعی فشرده) و ۲۵ میلیارد دلار آن ناشی از جایگزینی بنزین با CNG بوده است.

قاچاق در دل مصرف داخلی

در حال حاضر متوسط میزان مصرف بنزین کشور حدود ۹۴ میلیون لیتر در روز است اما در روزهای نخست سال این رقم از مرز ۱۳۵ میلیون لیتر در روز نیز عبور کرد و رکورد زد. این درحالی است که توان تولید داخلی حدود ۱۱۰ میلیون لیتر در روز است.

بخشی از این مصرف ثبت شده، مربوط به عرضه خارج از شبکه و قاچاق است. تحلیل‌ها و بررسی‌ها نشان می‌دهد که احتمالاً با اعمال سهمیه حدود یک سوم از مصرف فعلی خارج از سهمیه می‌شود. از مصارف خارج از سهمیه نیز حدود یک سوم کاسته خواهد شد که بخشی از آن مربوط به قاچاق بنزین است.

در حال حاضر قیمت بنزین در کشورهای همسایه بین ۷ تا ۱۴ برابر است. ایران دومین بنزین ارزان جهان بعد از ونزوئلا را دارد و اگرچه در سهمیه بندی نرخ اول ممکن است تغییر نکند اما انگیزه مصرف بی‌رویه و تا اندازه‌ای قاچاق را کم خواهد کرد. هرچند که صرفه قاچاق سوخت تا زمانی که نرخ‌ها با کشورهای همجوار برابر نشود از بین نمی‌رود اما کمتر می‌شود.

نگران تورم نباشید

بر اساس آمارهای قابل استناد در ۱۵ مرتبه‌ای که از سال ۵۷ تاکنون قیمت بنزین افزایش یافته، در ۶ مرتبه اساساً تراز تورمی تغییری نکرده؛ در ۶ مرتبه دیگر تراز تورمی با کاهش همراه بوده وتنها در ۳ مرتبه تراز تورمی افزایشی ناچیز داشته است. بنابراین بر اساس تجربه، افزایش قیمت سوخت تأثیر معناداری بر تورم ندارد. اما با این حال دولت به دنبال راهکاری برای حمایت از اقشار آسیب پذیر است و قرار است که بخشی از منابع آزاد شده از محل حذف یارانه‌های پنهان، صرف افزایش رفاه دهک‌های ضعیف شود

اصلاح به نفع فقرا

ایران بالاترین میزان پرداخت یارانه پنهان را در دنیا دارد. سهم بالایی از یارانه‌های پنهان به بخش سوخت بویژه بنزین اختصاص دارد. دهک‌های بالای درآمدی بیشترین سهم آن را دریافت می‌کنند و یارانه‌ای که دولت بابت بنزین به دهک‌ دهم پرداخت می‌کند ۲۳ برابر سایر دهک‌هاست. در سال معادل ۹۸۷ هزار میلیارد تومان پرداختی از این بابت وجود دارد که عمدتاً در سوخت، کالاهای اساسی و دارو خلاصه می‌شود؛ از رقم بیش از ۹۰۰ هزار میلیاردی یارانه‌های پنهان حدود ۶۰۰ هزار میلیارد تومان به حوزه انرژی و نفت و مشتقات آن اختصاص دارد که بیش از ۲۰۰ هزارمیلیارد تومان آن متعلق به بنزین است.

۲۰۰ هزار میلیارد تومانی که در رفاه فقرا و دهک‌های پایین هیچ تأثیری ندارد و از جیب آنها به ثروتمندان می‌رسد تا سرمایه هایشان بیشتر شود. این درحالی است که قرار بود یارانه به جامعه هدف آن یعنی همین دهک‌های ضعیف و تولید و صنعت برسد. ادامه شرایط کنونی جز اعطای رانت بیشتر به ثروتمندان نیست و برخی از کارشناسان عقیده دارند که مخالفان اصلاح این روند نیز از مشمولان این رانت هستند. سهمیه بندی می‌تواند گام بعدی هدفمندسازی یارانه‌ها در شرایط کنونی را رقم بزند.

ضرورت سهمیه‌بندی بنزین

تجربه سهمیه بندی بنزین در سال ۱۳۸۶ نشان می‌دهد که امکان مدیریت نسبی مصرف و قاچاق بنزین از این طریق با کمترین تأثیر بر نرخ تورم وجود دارد. حجم قابل توجهی از مصرف کنونی سوخت در ایران را عرضه خارج از شبکه تشکیل می‌دهد. درحالی که به این سوخت از سهم دهک‌های پایین جامعه یارانه پنهان پرداخت می‌شود. از این رو مهم‌ترین ضرورتی که برای سهمیه بندی بنزین می‌توان متصور شد هدفمند کردن نظام پرداخت یارانه‌ها، مدیریت مصرف، مهار نسبی قاچاق سوخت است.

ایران ارزان‌ترین بنزین را در منطقه دارد و قرار بود که با اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها ظرف مدت معقولی به نرخ فوب خلیج فارس برسیم. اگر این برنامه اجرا می‌شد مدیریت مصرف آسان‌تر بود اما اکنون نیز باید با راهکارهایی نظیر سهمیه بندی مصرف را مدیریت کرد. این کاهش مصرف به صادرات رسمی بنزین کمک خواهد کرد. ضمن آن‌که با حذف بخشی از یارانه‌های پنهان و ایجاد منابع جدید می‌توان به دهک‌های ضعیف کمک کرد.

اقدامات همزمان

در اقتصاد برای تحلیل هر سیاست نخست باید به اهداف آن سیاست توجه کرد. سؤالی که در ارتباط با افزایش قیمت حامل‌های انرژی مطرح می‌شود آن است که هدف از اصلاح قیمت چیست؟ از منظر اقتصادی انتظار می‌رود که پاسخ سیاستمداران با این سؤال اصلاح الگوی مصرف انرژی در کشور باشد که هدفی معقول است اما در اثربخشی کارکرد بازار برای کاهش مصرف انرژی در ایران لازم است الزاماتی مدنظر قرار گیرد:

۱- کشش قیمت تقاضای انرژی در تمام کشورها کمتر از یک است؛ به عبارت دیگر انرژی یک کالای کم کشش است بنابراین درصد کاهش تقاضای آن کمتر از درصد افزایش قیمت خواهد بود. از این‌رو نیازمند اجرای سیاست‌های مکمل هستیم تا اثربخشی آن را افزایش دهد. به عبارت دیگر لازم است تا نگرشی سیستمی به اقتصاد داشته باشیم که مفهوم آن افزایش حق انتخاب مصرف کننده است.

۲- افزایش حق انتخاب مصرف کننده یعنی تسری موضوع بازار و رقابت از حوزه «حامل‌های انرژی» به سایر بازارهای انحصاری از جمله خودرو. یعنی مصرف کننده بتواند اتومبیل هیبریدی را استفاده کند که کمترین مصرف سوخت را داشته باشد.

۳- افزایش حق انتخاب یعنی توسعه خطوط مترو، BRT و افزایش ایمنی و پیوستگی شهر برای دوچرخه سواری و حتی پیاده روی با افزایش هزینه‌های حمل و نقل تا فرد بتواند از مدهای حمل و نقل جایگزین استفاده نماید.

۴- افزایش حق انتخاب یعنی تسهیل حمل و نقل هوایی، ریلی، جاده‌ای و حتی لوله‌ای برای کاهش قیمت تمام شده تولید در کشور. ممکن است برخی ادعا کنند که با افزایش قیمت حامل‌های انرژی این اتفاق خواهد افتاد اما رفتار گذشته بویژه در هدفمندسازی یارانه‌ها خلاف این مدعاست. اگر دولت چنین قصدی دارد باید عواید حاصل از افزایش قیمت را صرف «توسعه حمل و نقل عمومی» و زیرساخت‌های حمل و نقل در کشور کند.

۵- افزایش حق انتخاب یعنی نظارت بر پدیده ساخت وساز در کشور و رعایت استانداردهای انرژی برای کاهش مصرف انرژی.

۶- افزایش حق انتخاب یعنی بهینه‌سازی نیروگاه‌های تولید برق به عنوان یکی از مصرف کنندگان عمده انرژی و تولید آلایندگی هوا و عدم اجحاف به مصرف کنندگان انرژی در بخش‌های تولیدی، خانگی و تجاری برای پرداخت هزینه‌های این ناکارامدی.

هر زمان که کشور برای موضوع مقابله با انحصار و افزایش رقابت پذیری وارد میدان شد و حق انتخاب در چارچوب مکانیزم بازار در تمامی ابعادی که بخش خصوصی می‌تواند فعالیت کند، به رسمیت شناخت، می‌توان انتظار داشت که سیاست‌های قیمتی به افزایش کارایی منجر شود. آنگاه هدف فقط تأمین کسری بودجه نخواهد بود.

کاهش بی‌عدالتی یارانه‌ای

وضعیت کنونی پرداخت یارانه‌های پنهان سوخت، مصداق بی‌عدالتی اجتماعی و مخالف اصول علم اقتصاد است. باید به سمت اصلاح این شرایط گام برداشت و اولین قدم در برهه کنونی می‌تواند سهمیه بندی باشد.

اکنون گازوئیل سهمیه‌ای است و این موضوع تا اندازه‌ای مصرف را مدیریت و قاچاق این سوخت را کم کرده است. هرچند که هنوز محبوب‌ترین سوخت برای قاچاق، گازوئیل است اما اگر این نظام سهمیه بندی نبود، اکنون میزان قاچاق گازوئیل بسیار بیشتر و حتی اجازه صادرات رسمی به کشور نمی‌داد.  لذا وقتی شرایط اجازه اصلاح یکباره قیمت بنزین را نمی‌دهد، برای اصلاح وضع مصرف و قاچاق بنزین هم باید به سمت سهمیه‌بندی مجدد رفت. ضمن آن‌که پولداران و ثروتمندان بیشترین مصرف بنزین را دارند و تغییر در قیمت این کالا و سهمیه بندی فشاری به دهک‌های پایین وارد نخواهد کرد.

البته باید به واسطه منابعی که از محل نرخ دوم بنزین ایجاد می‌شود، برای فقرا و نیازمندان کار ایجاد کنیم؛ نه آن‌که یارانه نقدی آنها را افزایش دهیم. نکته آخر آن‌که تغییر قیمتی علاوه بر موضوع مدیریت مصرف داخلی و قاچاق، به نفع محیط زیست و تمام مردم خواهد بود.

کارت انرژی و دید کلان

تصمیم سازان کشور در حال بررسی راهکارهای هدفمند کردن یارانه‌های پنهان و کاهش حجم آن هستند. سهمیه‌بندی راه حلی است که برای بنزین مطرح می‌شود. هدف کاهش یارانه‌های پنهان، مصرف و قاچاق بنزین است. اما به نظر می‌رسد که این مبحث باید کلان‌تر دیده شود و به این منظور لازم است که از کارت‌های سوخت به عنوان کارت انرژی استفاده و هر خانواده‌ای را شامل شود.

به عبارت دیگر سهمیه بندی فقط مربوط به بنزین نباشد؛ بلکه تمام حامل‌های انرژی شامل سهمیه شوند و در کارت انرژی ماهانه شارژ شوند. برای مصرف کننده خوش مصرف نیز باید امتیازاتی دیده شود. آنگاه همه سعی می‌کنند که مصرف خود را مدیریت کنند. حتی در نگاه وسیع‌تر تمام خدمات ضروری می‌تواند در قالب این کارت تعریف شود. این کارت یارانه هوشمند موجب می‌شود رفتار مصرفی همه ما تغییر کند. ضمن آن‌که اگر به درستی طراحی شود، مجالی برای قاچاق سوخت باقی نخواهد گذاشت.

نوشته شده در دیدگاه‌تان را بنویسید

عربستان ۳۰ هزار تن بنزین از هند خرید

 به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از ایکانامیک تایمز، آرامکوی عربستان ۳۰ هزار تن بنزین از شرکت ریلاینس اینداستریز هند پس از حمله ها به تاسیسات نفتی عربستان خرید. این اقدام بخشی از طرح عربستان برای مقابله با کمبود احتمالی نفت برای عمل به تعهداتش در عرضه نفت به مشتریان خود بود.

دو تاسیسات نفتی آرامکو که نفت خام سبک پالایش می کردند، در چهاردهم سپتامبر مورد حمله پهپادها قرار گرفتند. به نظر می رسد بخش تجارت آرامکو محموله های بنزین، دیزل، سوخت هواپیما و حتی مواد خام پتروشیمی خریداری کرده باشد.

 یکی از منابع صنعتی گفت:«  ریلاینس اینداستریز دو روز پس از حمله ها از آرامکو سفارش داشت. آرامکو درخواست کرده بود این محموله ها سریعا تحویل داده شود چون  نمی خواست در عرضه به مشتریانش اختلالی ایجاد شود».

 این حمله ها ۵.۷ میلیون بشکه در روز یعنی حدود نیمی از تولید نفت عربستان را متوقف کرد. ریلاینس اینداستریز سهم قابل توجهی از نفت خام مورد نیاز خود را از آرامکو میخرد و محصولات پالایشی مثل بنزین به این شرکت می فروشد. روز دوشنبه،  ریلاینس اینداستریز اعلام کرد آرامکو با جایگزین کردن درجه های سوخت به تعهدات خود در عرضه نفت عمل کرده است در حالی که به این شرکت اطمینان داده بود همان اندازه و درجه نفتی را که می خواهند در اکتبر تحویلشان می دهد.